محمد بيومي مهران ( مترجم : سيد محمد راستگو )
417
بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى )
يازدهم : دربارهء همكارى هارون و موسى در كار پيامبرى ، گزارش تورات گوياى اين است كه موسى چون به پيامبرى برگزيده شد و فرمان يافت نزد فرعون برود ، بهانه آورد كه كند زبان است و به درستى نمىتواند سخن بگويد . پس خدا بر او خشم گرفت و گفت ، مگر نمىدانم كه برادرت هارون گشاده زبان است ، او را به يارى تو خواهم فرستاد و تو با زبان او سخن خواهى گفت و من با زبان تو و زبان او خواهم بود و آنچه بايد بكنيد به شما خواهم آموخت و او به جاى تو با مردم سخن خواهد گفت و او زبان تو خواهد بود . « 1 » يك بار ديگر نيز اينگونه بهانه مىآورد كه اسرائيليان سخن مرا نمىشنوند ، فرعون چگونه خواهد شنيد ، و من مردى كند زبانم . « 2 » اما داستان در قرآن به گونهء ديگرى است و اين موسى است كه چون به پيامبرى برگزيده مىشود از خدا مىخواهد تا هارون را انباز او سازد و مىگويد : « پروردگارا ! سينهام را گشاده كن و كارم را آسان ساز و گره از زبانم باز گشا ، تا سخنم را دريابند و از خويشانم ياورى براى من برگزين ، برادرم ، هارون را تا همدست من باشد و او را در اين كار با من انباز كن » ؛ و خدا نيز درخواست او را مىپذيرد و مىفرمايد : « به آنچه خواستى رسيدى » . « 3 » پس موسى مىگويد : « برادرم ، هارون بيان و كلامى شيواتر از من دارد [ پروردگارا ] او را با من در رسالت همراه ساز ، چه بيم دارم از آن كه مرا تكذيب كنند . خداوند نيز فرمود تقاضايت پذيرفته شده ، و با برادرت ، تو را قوى گردانديم و در عالم به شما قدرت مىدهيم كه هرگز [ دشمن ] بر شما دست نيابد ؛ اينك با آياتى كه به شما عطا كردم [ برويد ] كه شما و پيروانتان چيرگى خواهيد يافت . » « 4 » بدين ترتيب آشكار است كه در تورات ، اين پروردگار است كه از موسى مىخواهد تا به برادرش ، هارون پناه برد . حال آن كه در قرآن كريم ، موسى براى انجام دادن آن عمل مهم ، از خداوند درخواست مىكند تا برادرش را يار و همراه او گرداند . به ديگر سخن ، در قرآن كريم ، موسى از آن رو كه برادرش بيانى شيوا و كلامى رسا داشته است ، از خداوند براى وى طلب نبوت مىكند ؛ موضوعى كه پيشتر به تفصيل بدان پرداختيم . دوازدهم : عصايى كه به معجزه اژدها مىشود ، در گزارش تورات ، عصاى هارون است و نه موسى ، نيز كسى كه آن عصا را نزد فرعون و درباريانش به زمين مىافكند و اژدها مىشود ، هارون است ، اما در گزارش قرآن كريم عصا از آن موسى است و نه هارون ، هموست كه آن را
--> ( 1 ) . سفر خروج ، 4 : 11 - 16 . ( 2 ) . سفر خروج ، 6 : 12 . ( 3 ) . سورهء طه ، آيات 25 - 36 . ( 4 ) . سورهء قصص ، آيات 34 - 35 .